In ra giấy
Báo cáo chuyên đề: Thành công của bóng đá Việt Nam năm 2018: sự kết hợp những tương đồng văn hoá của Việt Nam và Hàn Quốc
Ngày cập nhật 16.4.2019 (GMT+7)
Báo cáo chuyên đề: Thành công của bóng đá Việt Nam năm 2018: sự kết hợp những tương đồng văn hoá của Việt Nam và Hàn Quốc Sáng ngày 08/04/2019, tại văn phòng K.VHH, TS. Trương Văn Minh đã báo chuyên đề nghiên cứu: “Thành công của bóng đá Việt Nam năm 2018: sự kết hợp những tương đồng văn hoá của Việt Nam và Hàn Quốc” . Bóng đá là một hiện tượng văn hoá Bóng đá Việt Nam đã trở thành một hiện ...
Báo cáo chuyên đề: Thành công của bóng đá Việt Nam năm 2018: sự kết hợp những tương đồng văn hoá của Việt Nam và Hàn Quốc

Sáng ngày 08/04/2019, tại văn phòng K.VHH, TS. Trương Văn Minh đã báo chuyên đề nghiên cứu: “Thành công của bóng đá Việt Nam năm 2018: sự kết hợp những tương đồng văn hoá của Việt Nam và Hàn Quốc” .

Bóng đá là một hiện tượng văn hoá


Bóng đá Việt Nam đã trở thành một hiện tượng Châu Á, tần xuất xuất hiện trên các phương tiện truyền thông trở nên dày đặc. Đặc biệt, sau chiến thắng của Việt Nam tại Thường Châu của U23, đội Olympic Việt Nam xuất sắc lọt vào nhóm 4 đội mạnh nhất tại ASIAN Games, vô địch AFF cúp lần thứ 2 của đội tuyển quốc gia... Tất cả những chiến thắng đó chính là nhờ HLV trưởng Hàn Quốc Park Hang-seo, người còn hơn là một HLV thuần tuý, mà là “người thắp lửa”, “người dẫn đường” cho bóng đá Việt Nam dần thoát ra khỏi sự mất định hướng trong một thời gian dài.

TS. Lê Thị Ngọc Điệp giới thiệu về buổi nói chuyện. Ảnh: Việt Thành


Huấn luyện viên trưởng người Hàn Quốc Park Hang - seo, các trợ lý của ông và các cầu thủ trẻ của các đội tuyển nam bóng đá quốc gia Việt Nam (đội tuyển U23, đội tuyển Olympic, đội tuyển quốc gia) đã chuyển những nỗ lực của họ thành những chiến tích vang dội trong bóng đá châu Á năm 2018 về cả thứ hạng và hình ảnh, điều chưa từng được thực hiện trước đây.


Nghiên cứu này của TS. Trương Văn Minh chủ yếu tập trung vào sự tương đồng về văn hóa giữa Hàn Quốc và Việt Nam đã được kết hợp hoàn hảo bởi các thành viên đội tuyển và huấn luyện viên trưởng của họ trong một thời gian ngắn như vậy. Các nguyên lý nền tảng Nho giáo, chủ nghĩa tập thể, kiểu văn hoá “ứng biến” (reactive) và sự gặp gỡ giữa khái niệm “uri” Hàn Quốc và triết lý “Phụ tử chi binh” Việt Nam là những điểm tương đồng của hai nền văn hóa đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến các đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam trên con đường đến thành công trong năm 2018.


Những lập luận trong nghiên cứu còn được căn cứ trên lý thuyết văn hoá đa chiều của Hofstede (2011) với các chỉ số cá nhân của Hàn Quốc và Việt Nam, đề cập đến mô hình Lewis (2006) về các kiểu văn hóa giao tiếp, trong đó Hàn Quốc và Việt Nam được đặt gần nhau trên cạnh “ứng biến” (reactive) của mô hình tam giác phân kiểu loại văn hoá. Ngoài ra, nghiên cứu này lần đầu đề cập đến ở lĩnh vực giao tiếp liên văn hoá Hàn Quốc - Việt Nam trường hợp huấn luyện viên trưởng Park (có thể là không chủ ý) kết hợp triết lý nổi tiếng của nghệ thuật quân sự Việt Nam vào tương tác hàng ngày giữa các thành viên trong đội tuyển. Triết lý “Phụ tử chi binh” của Việt Nam, vốn đóng vai trò quan trọng trong các chiến thắng lịch sử của quân đội Việt Nam, được cho là tạo ra sự gắn kết chặt chẽ giữa các thành viên đội tuyển bóng đá quốc gia U 23 cũng như đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam.

TS. Trương Văn Minh báo cáo. Ảnh: Việt Thành 


TS. Trương Văn Minh nhấn mạnh thành công của bóng đá Việt Nam ngày hôm nay là đến từ sự tương đồng văn hoá giữa Việt Nam và Hàn Quốc. Từ đó hình thành nên một sự thống nhất của một văn hoá của đội tuyển. Bên cạnh đó, với nền tảng nho giáo làm nên nền tảng tập thể, người Việt coi trọng tập thể hơn là cá nhân và vì vậy việc mang lại niềm tự hào cho gia đình, cao hơn nữa là quốc gia, là mục tiêu cuối cùng của mọi hành động…


Tương đồng văn hoá, thấu hiểu và thành công


Nét tương đồng văn hoá thể hiện ở hai quốc gia đều có cùng kiểu loại văn hoá “ứng biến” mà HLV Park Hang-seo vào giao tiếp và huấn luyện. HLV Park Hang-seo đã nói đến danh dự và sự tôn trọng là những giá trị cốt lõi trong cuộc sống cũng như trong thi đấu.


Ngoài ra, văn hoá Việt – Hàn còn là nơi gặp gỡ của khái niệm “Uri” và triết lý “Phụ tử chi binh” của Việt Nam, chưa kể đến ngoài việc ứng dụng, HLV Park Hang-seo còn sử dụng những cụm từ nhằm kết nối như “đội tuyển của chúng ta”, “danh dự của chúng ta”, “mục tiêu của chúng ta”, “chiến thắng của chúng ta” để từ đó, các cầu thủ, các trợ lý và cùng HLV chiến đấu vì mục tiêu cao nhất đã đề ra – triết lý đó là “chiến thắng”.


Cùng với thành công của các đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam trong năm 2018, Park Hang - seo đã trở thành người Hàn Quốc nổi tiếng nhất ở Việt Nam, vượt qua nhiều ngôi sao Kpop, K-movie. Thành công của ông đến từ thành công của đội tuyển và ngược lại. Đó là sự gắn kết hiệu quả giữa những thành viên trong đội tuyển nhằm mục đích đưa bóng đá Việt Nam đạt thứ hạng cao trong các giải đấu quốc tế theo như những điều khoản trong hợp đồng. Sự gắn kết này không những là quan hệ giữa những con người mang tính kỹ thuật huấn luyện và sự thể hiện cặp đôi chỉ đạo - tuân thủ trong bóng đá mà còn là sự kết hợp mang tính văn hoá. Đó mới chính là sự kết hợp thành công nhất mà đội tuyển bóng đá nam Việt Nam thể hiện ngoài những bàn thắng, trận thắng và danh hiệu qua ba giải đấu trong năm 2018.


Thích ứng với văn hoá sẽ dẫn đến thành công


TS. Trương Văn Minh cho rằng không phải là chứng minh cho sự cần thiết của việc vượt qua những trở ngại trong giao tiếp liên văn hoá nhằm đạt đến những thành công nhất thời của một tổ chức mà nó chỉ ra cho thấy chính sự tìm ra sự tương đồng của hai nền văn hoá để kết hợp thành những yếu tố then chốt nhằm đẩy mạnh sự phát triển của một tổ chức mới là điều quan trọng trong việc đạt được những thành quả bền vững. Các yếu tố đó trong trường hợp đội tuyển bóng đá nam Việt Nam dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên trưởng Park Hang-seo đã phát huy hiệu quả với các giá trị cốt lõi được chia sẻ sau đây.

Chuyên đề này được TS. Trương Văn Minh báo cáo tại Hàn Quốc năm 2018. Ảnh: Việt Thành


- Nền tảng Nho giáo của Hàn Quốc và Việt Nam là tiền đề để xây dựng mối quan hệ giao tiếp tốt đẹp giữa các thành viên trong đội tuyển. Sự thông suốt trong giao tiếp tạo ra mọi sự thông suốt trong sinh hoạt, tập luyện và tiếp thu chỉ đạo của huấn luyện viên trưởng và ban huấn luyện.


- Tinh thần tập thể là yếu tố then chốt để xây dựng sự đoàn kết, xác định mục tiêu của đội tuyển qua từng trận đấu, giải đấu. Tính tập thể cao của người Hàn Quốc và Việt Nam tạo sự liên kết vững chắc giữa các thành viên trong đội tuyển, hình thành động lực thi đấu mạnh mẽ, vượt qua những đối thủ mạnh mà họ từng gặp.


- Sự gặp nhau của “Uri” Hàn Quốc và “Phụ tử chi binh” Việt Nam đã tạo nên sức mạnh tinh thần thực sự của đội tuyển, yếu tố quan trọng để vượt qua các đội tuyển mạnh qua ba giải đấu lớn năm 2018 giống như các đạo quân Việt Nam đã từng chiến thắng các kẻ thù mạnh hơn trong lịch sử.


TS. Trương Văn Minh kết luận nghiên cứu này với cách tiếp cận hướng về sự tương đồng giữa hai nền văn hoá sẽ đưa ra một quan điểm tích cực về giao tiếp liên văn hoá, đóng góp vào việc củng cố và phát huy mối quan hệ hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Hàn Quốc.


Tại buổi sinh hoạt khoa học định kỳ của K.VHH, báo cáo chuyên đề của TS. Trương Văn Minh cũng mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới về văn hóa thể thao, trong đó hướng đến nghiên cứu văn hóa bóng đá…


Nghiên cứu này được TS. Trương Văn Minh đã báo cáo tại Hàn Quốc năm 2018 và in trong Tạp chí Văn hoá học số 1(41)/2019, đăng tải lại trên website:www.vanhoahoc.hcmussh.edu.vn

Tin, ảnh: Việt Thành

nguồn: vanhoahoc.hcmussh.edu.vn/

Khoa Hàn Quốc học - Faculty of Korean Studies - 한국학부