Tìm kiếm
E-mail
Mật khẩu
Câu hỏi khảo sát
Bạn có thích tiếng Hàn Quốc không
Rất thích
Không thích
Bình thường

Nghiên cứu > Văn hóa Hàn Quốc
Người nữ thợ lặn Haenyeo (hải nữ - người phụ nữ làm chủ biển cả) ở đảo Jeju
15/01/2015 GMT+7

(hải nữ - người phụ nữ làm chủ biển cả)

Người nữ thợ lặn Haenyeo ở đảo Jeju

[Hơi thở Sumbisori của người nữ thợ lặn đảo Jeju]

    Quí vị đã bao giờ nghe nói về từ “Sumbisori” chưa ạ? Sumbisori có nghĩa là âm thanh tiếng thở ra của người nữ thợ lặn Haenyeo (Hải nữ) trên đảo Jeju khi ngoi lên mặt nước sau một hơi lặn dài mò tìm hải sản dưới đáy biển. Sumbisori nghe giống như âm thanh của biển khơi, tiếng huýt sáo hay tiếng hú của loài cá heo. Thông thường mỗi một hơi lặn nữ thợ lặn (Haenyeo) nín thở khoảng từ một đến hai phút. Khi ngoi lên mặt nước cùng với giỏ có tên là Tewak, hơi thở hắt ra Sumbisori giúp họ giải phóng lồng ngực căng cứng và điều hòa oxy. Những nữ thợ lặn trên đảo Jeju hay nói với nhau rằng “biển khơi còn hơn cả nhà cha mẹ đẻ”. Biển khơi là nơi họ xả nỗi ức chế, những đồ mò lặn được dưới lòng biển là nguồn trang trải chi tiêu trong gia đình và cho con cái ăn học không thua bạn kém bè. Vì thế mà có vất vả hơn thì nữ thợ lặn Haenyeo vẫn không sử dụng bình thở oxy khi lặn xuống biển mò bắt hải sản. Với sự hiểu biết cùng tồn tại và phát triển với biển, họ chỉ khai thác từ biển khơi một lượng hải sản vừa đủ.

[Địa vị xã hội và vai trò của nữ thợ lặn Haenyeo xưa và nay]

    Gần đây chính quyền đảo Jeju Hàn Quốc đang tiến hành các thủ tục đăng ký với Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) đưa nữ thợ lặn Haenyeo vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Những nơi nào có biển đều có những người làm nghề thợ lặn như Hải nữ Haenyeo ở đảo Jeju, nhưng trên toàn thế giới chỉ có nữ thợ lặn ở Hàn Quốc và Nhật Bản là không sử dụng bình khí khi lặn xuống biển. Người Nhật Bản gọi nữ thợ lặn là Ama, vốn có nguồn gốc từ đảo Jeju. Số lượng nữ thợ lặn ở Nhật vừa ít, kỹ thuật lặn lại không cao, và điều quan trọng là sự khác biệt trong quan niệm về biển. Nữ thợ lặn Haenyeo ở đảo Jeju quan niệm rằng biển khơi là tài sản chung nên mỗi người chỉ khai thác một lượng vừa đủ cho nhu cầu thực tế. Còn nữ thợ lặn Ama của Nhật thì mua và sở hữu một vùng biển, đánh bắt, khai thác theo hình thức doanh nghiệp. Người Nhật cũng có mối quan tâm đặc biệt tới nữ thợ lặn Ama và có một phim nổi tiếng về chủ đề này ngộ nhận rằng nghề nữ thợ lặn là văn hóa gốc Nhật Bản.

    Không rõ là nữ thợ lặn Haenyeo đã hoạt động ở đảo Jeju của Hàn Quốc từ bao giờ, nhưng trong sử ký của thời Goryeo (Thế kỷ X-XIV) người Hàn Quốc xưa đã đề cập tới nữ thợ lặn Haenyeo. Và trong thời Joseon (Thế kỷ XIV-XIX), người đàn ông cũng đã làm công việc của nữ thợ lặn, họ lặn xuống biển mò bào ngư và hái rong biển Miyeok. Có lẽ đảo Jeju là nơi có nhiều phụ nữ hơn đàn ông, nên một cách tự nhiên công việc lặn biển mò tìm hải sản do người phụ nữ đảm trách. Xưa kia người dân sống trên đảo Jeju đã có thời khinh miệt những nữ thợ lặn Haenyeo. Tuy nhiên, khả năng gánh vác kinh tế trong gia đình của người phụ nữ đảo Jeju vào thời đó càng trở nên mạnh mẽ và vị trí xã hội của họ cũng cao hơn nhiều so với các địa phương khác của Hàn Quốc.
Giờ đây trên đảo Jeju ngoài nghề lặn biển, người phụ nữ còn có cơ hội làm được nhiều ngành nghề khác. Vả lại làm nghề nữ thợ lặn Haenyeo vất vả cực nhọc nên dường như không có lớp người trẻ tuổi nào mong muốn kế tục. Hiện giờ, những người vẫn còn theo nghề này trên đảo Jeju đa phần đều là các bà trên 60 tuổi. Không biết chúng ta còn có thể tận mắt chứng kiến sắc thái văn hóa truyền thống độc đáo này của đảo Jeju cho tới bao giờ.

Nguồn: http://world.kbs.co.kr/vietnamese/program/program_tmusic_detail.htm??lang=v&current_page=&No=10033365
Bộ môn Hàn Quốc học - Department of Korean Studies - 한국학과
In bài này
Gửi thư hỏi đáp
Trở về 
*Ý kiến bạn đọc:
Các tin mới
Các tin khác
Nghiên cứu